Hướng dẫn sử dụng bình nóng lạnh an
toàn – tiết kiệm
Hướng dẫn sử dụng bình nóng lạnh an
toàn – tiết kiệm Những điều cơ bản về Bình Nóng Lạnh Do thói quen hoặc do tiết
kiệm thời gian, tiết kiệm điện, trong khi tắm, nhiều người vẫn để bình nóng
lạnh hoạt động mà không biết rằng, nguy cơ rò điện hoàn toàn có thể xảy ra.
Hướng dẫn sử dụng bình
nóng lạnh an toàn – tiết kiệm
Do thói quen hoặc
do tiết kiệm thời gian, tiết kiệm điện, trong khi tắm, nhiều người
vẫn để bình nóng lạnh hoạt động mà không biết rằng, nguy
cơ rò điện hoàn toàn có thể xảy ra.
Rất nhiều nguyên nhân
Nguyên lý
hoạt động của bình nóng lạnh giống như chiếc ấm đun nước
bằng điện, tức là làm nước nóng bằng điện trở (dây mayso).
Mặc dù bình nóng lạnh được thiết kế hiện đại hơn chiếc ấm
đun nước, nhưng nguy cơ gây giật cho người sử dụng của 2 thiết
bị này là như nhau. Theo TS Lê Huy Bình (Ban Khoa học, Công nghệ, môi
trường và viễn thông – TCty Điện lực Việt Nam), hiện tượng
rò điện của bình nóng lạnh sẽ xảy ra khi có sự thông mạch
từ dây may so với môi trường bên ngoài. Điều này sẽ trở thành sự thật, khi lớp
cách điện của mayso bị ăn mòn hoặc bong tróc trong quá
trình sử dụng và gây nguy hiểm cho người sử dụng.
Đồng tình với
lời cảnh báo của TS Lê Huy Bình, PGS.TS Lê Văn Doanh (Giám đốc Trung tâm
Đào tạo, bảo dưỡng công nghiệp – Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội)
khẳng định, về mặt khoa học và thực tế cuộc sống, bình nóng lạnh là một trong
số thiết bị trong phòng tắm có thể gây rò điện. Và trên thực tế,
đã có người chết vì thiết bị này.
Rất nhiều
người cho rằng, vì chiếc bìnhnónglạnh đã có rơle
ngắt điện nên yên tâm để cắm điện suốt 24/24 giờ, kể cả trong
lúc đang tắm, mà không biết, đó là nguyên nhân khiến dây mayso cũng như một số
bộ phận nhất là bộ phận cách điện khác bị hỏng do hoạt động quá
tải. Đó là chưa kể thói quen này tiêu tốn của các gia đình khá nhiều
tiền điện.
Hiện nay, để
giải quyết vấn đề này, một số loại bình nước nóng hiện đại
đã sử dụng bộ rơle kép gồm hai rơle: Rơle nhiệt là loại rơle mao dẫn đo nhiệt
độ từ giữa lòng bình, tự động bật tắt điện theo chế độ đặt
trước, đảm bảo đủ nước nóngcho sử dụng và tiết kiệm điện; Rơle
an toàn sẽ tự động ngắt điện khi rơle nhiệt bịhỏng hoặc
nước nóng quá mức cho phép.
Ngoài nguyên
nhân từ phía vật liệu cách điện của dây mayso, hiện tượng
rò điện còn xảy ra do sự “quá già nua” của một số bộ phận khác, trong
đó có chiếc gioăng cao su cách điện nối giữa dây mayso, vỏ
bình và dây dẫn điện. Sự lão hoá của bộ phận này tạo ra những chỗ nứt
trên vật liệu cao su gây hiện tượng thấm nước, từ đó dẫn điện ra bên
ngoài. Bộ phận quan trọng này cũng có thể bị hỏng và không còn giữ
được chức năng cách điện khi xảy ra hiện tượng mất nước,
trong bình không chứa nước, nhưng dây mayso vẫn hoạt động, sinh nhiệt
và đốt cháy gioăng.
Chống rò điện bằng cách nào?
Trên thực tế,
để xảy ra rò điện ở bình nóng lạnh, lỗi chủ yếu thuộc về
người sử dụng. Điều đầu tiên là do các gia đình lắp đặt bình mà không
tuân thủ các nguyên tắc về dây tiếp đất (dây tiếp đất là dây triệt tiêu
dòng điện, có thể tránh được nguy cơ giật do rò điện từ
các thiết bị gia đình).
Thông thường,
trong thiết kế xây dựng, mỗi căn nhà cần có một chiếc cọc nối đất có vai
trò như dây tiếp đất. Chiếc cọc này dài 2,5m chôn sâu dưới mặt đất khoảng
0,8-1m, được nối với những thiết bị điện có vỏ sắt nhằm bảo đảm an
toàn cho người sử dụng.
Ở Việt Nam,
hầu hết các gia đình không quan tâm đến bộ phận quan trọng này. Nhiều
người cho rằng có thể dùng đường ống nước để thay thế, nhưng như vậy không
đảm bảo tiêu chuẩn và không thực sự an toàn. Một số khu chung cư cao cấp hiện
nay đã chú ý đến vấn đề này: trong các căn hộ có ổ cắm 3 “chân”, trong đó có
một “chân” nối đất nên khá an toàn.
Đối với những
hộ gia đình đang sử dụng các bình nóng lạnh đời cũ, lắp ráp đã vài ba
năm trở lên, nên tự trang bị một chiếc cầu dao tự động so lệch được
bán ở các cửa hàng thiết bị điện. Ngoài chức năng bảo vệ như các cầu dao
tự động bình thường, loại cầu dao này có thêm chức năng đặc biệt là
tự động ngắt mạch khi hệ thống điện có dòng rò hoặc bị chạm
mát.
Hiện
loại thiếtbị này có loại độ nhạy trung bình (dòng điện so
lệch rò danh định là 500-600mA) và loại có độ nhạy cao (dòng điện so
lệch rò danh định không quá 30mA). Với những nơi ẩm ướt như nhà tắm,
máy giặt… nên lắp đặt loại có độ nhạy cao. Tuy nhiên, thiết
bị này khiến người sử dụng “tương đối khó chịu”: Vào những hôm trời nồm,
không khí có độ ẩm cao, có hiện tượng đọng nước ở các thiết bị, dòng điện
theo đó rò ra ngoài, và rơle sẽ tự động ngắt hoàn toàn nguồn điện. Chỉ khi
không khí khô trở lại thì nguồn điện mới được khôi phục, nếu không
chúng ta phải tháo rơle ra!
Hiện nay, một
số hãng sản xuất bình nóng lạnh đã nghiên cứu những loại sản
phẩm riêng biệt cho những nước có khí hậu nóng ẩm kiểu như nước
ra với một nút bấm có tác dụng ngắt rơle dòng điện.
Ngoài ra, một
nguyên tắc bất di bất dịch khác để đảm bảo an toàn trong khi sử dụng bình nóng lạnh, đó là phải thường xuyên súc rửa, bảo dưỡng bình theo khuyến cáo
của nhà sản xuất để các bộ phận của bình không bị sớm lão hóa,
hỏng, vỡ và gây rò điện.
====> Để tiết
kiệm điện năng, không nên bật bình 24/24, mà chỉ nên bật trước lúc tắm khoảng
10-15 phút. Nếu dung tích của bình lớn, thì có thể tắt bình trước khi người
cuối cùng vào tắm.
